Czym różni się alergia pokarmowa od nietolerancji pokarmowej…

with Brak komentarzy

Zarówno w przypadku alergii pokarmowej, jak i nietolerancji pokarmowej u niektórych ludzi występuje swoista nadwrażliwa reakcja na składniki żywności, które w tej samej dawce u innych ludzi nie wywołują żadnych niepożądanych reakcji. 

 

Czym jest alergia a czym nietolerancja?  
  • W alergii bardzo mała ilość danego składnika/produktu może wywołać natychmiastową reakcję.
  • Nietolerancja może przypominać w objawach alergię, ale w organizmie nie występują przeciwciała jak w przypadku alergii. W przypadku nietolerancji reakcja organizmu będzie wolniejsza, a objawy bardziej zróżnicowane. Objawy na początku są łagodne i nasilają się stopniowo. Objawy ustępują po usunięciu z diety nietolerowanego pokarmu. 
  • W przypadku alergii reakcja występuje wskutek defektu immunologicznego, a w przypadku nietolerancji występuje wskutek defektu metabolicznego i/lub deficytu enzymatycznego.
  • W alergii ważną rolę odgrywa system immunologiczny, który w odpowiedzi na substancje z zewnątrz wnikające do organizmu wytwarza przeciwciała łączące się z antygenem/alergenem. Jest to proces naturalny, dzięki któremu substancja obca zostaje zneutralizowana. Dlaczego jednak u jednych osób dochodzi do reakcji alergicznej, a u innych nie dochodzi? Różnica wynika ze sposobu reakcji organizmu na alergeny/antygeny. Problem pojawia się w przypadku organizmów, które wytwarzają nadmierną ilość przeciwciał, co prowadzi do reakcji zapalnych, które objawiają się alergią.
 
Co może wywołać reakcję alergiczną, a kiedy mamy do czynienia z objawami nietolerancji?
  • Alergia pokarmowa w większości przypadków jest reakcją na białka (o pochodzeniu zwierzęcym lub roślinnym). Najpowszechniejszymi źródłami alergenów pokarmowych są m.in.: mleko (białko mleka), ryby, pszenica, soja, jaja, orzechy arachidowe.
  • Reakcja alergiczna może zostać wywołana także przez inne substancje, ale w takim przypadku stają się alergenami, wywołującymi reakcję alergiczną dopiero, jeżeli zostaną połączone z białkiem w organizmie, są to np. substancje dodawane do produktów spożywczych: konserwanty, barwniki, środki emulgujące, przeciwutleniacze, benzoesany, azotany.
  • Jeżeli w organizmie występuje niepożądana reakcja na pożywienie, a nie bierze w niej udział system immunologiczny mamy do czynienia z nietolerancją pokarmową. Rozpoznanie nietolerancji jest utrudnione; może ona przypominać w objawach alergię, ale nie występują przeciwciała dla danego pokarmu, ani nie ma uwrażliwionych komórek (limfocytów) na antygeny tych pokarmów.
  • Objawami nietolerancji pokarmowej mogą być ból głowy, nudności/wymioty, uczucie zmęczenia, biegunkę, bóle stawowe. Przykładem często występującej nietolerancji pokarmowej jest nietolerancja laktozy (cukru mlecznego), w wyniku niedoboru enzymu laktazy.

 

Jakie czynniki mogą wzmacniać prawdopodobieństwo nietolerancji pokarmowej?

Czynniki, które mogą wzmacniać prawdopodobieństwo nietolerancji pokarmowej to:

  • niedojrzała bądź uszkodzona przez częste infekcje i antybiotyki błona śluzowa jelit,
  • niewłaściwa motoryka przewodu pokarmowego,
  • niedostateczna ilość soku żołądkowego,
  • zmienna flora bakteryjna.
 
Jak leczyć dietą nietolerancję pokarmową?

Leczenie dietetyczne nietolerancji pokarmowej polega na wprowadzeniu diety eliminacyjnej, w której wyklucza się na pewien okres! produkt dający objawy nietolerancji. Można to uznać za leczenie objawowe. Najważniejszym elementem, na którym należy się skupić, jest przywrócenie równowagi w układzie trawiennym. 

.

.

Przygotowano na podstawie następujących źródeł:

Nutrients 2019 Jul 22;11(7). pii: E1684. doi: 10.3390/nu11071684. Food Intolerances. Tuck CJ1,2, Biesiekierski JR2, Schmid-Grendelmeier P3, Pohl D4.

Immunologia, J.Gołąb, M.Jakóbisiak, W.Lasek, T.Stokłosa; 3. Przeciwciała, M.Jakóbisiak, W.Lasek, M.Makowski, 15. Odporność w błonach śluzowych i skórze, W.Lasek, D.Nowis; PWN 2018

Charakterystyka tkanki limfatycznej błon śluzowych przewodu pokarmowego i układu oddechowego, J.Działo, P. Niedźwiedzka-Rystwej, A.Mękal, W.Deptuła, Katedra Mikrobiologii i Immunologii, Wydział Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet Szczeciński, Alergia Astma Immunologia 2010, 15 (4): 197-202

Dietetyka Żywienie Zdrowego i Chorego człowieka, H.Ciborowska, A.Rudnicka, PZWL, 2017

Żywienie człowieka zdrowego i chorego, praca zbiorowa pod red.nauk. M.Grzymisławski, J.Gawęcki; 15. Żywienie w alergiach pokarmowych, Z.Bartuzi Wydawnictwo Naukowe PWN 2012,

Żywienie człowieka Postawy Nauki o żywieniu, praca zbiorowa pod redakcją naukową J.Gawęcki; 3.12 Energia i składniki odżywcze – Białka, L.Hryniewiecki, W.Roszkowski, Wydawnictwa Naukowe PWN 2012.

Żywienie człowieka, a zdrowie publiczne, red.nauk. J.Gawęcki, W.Roszkowski, Wydawnictwo Naukowe PWN 2012,

Chemia żywności, cz.2, Biologiczne właściwości składników żywności, praca zbiorowa pod redakcją Z. E.Sikorskiego i H.Staroszczyk; 4. Alergeny w żywności – B.Wróblewska, Wydawnictwo Naukowe PWN 2017

Leave a Reply